PIENINY i PIENIŃSKI PARK NARODOWY

Region: Małopolska, Powiat Nowotarski

Powierzchnia: 23,46 km² (PPN)
Storczyki: około 30 gatunków
Składowe:

• Pieniński Park Narodowy
  
• Rez. Biała Woda
  
• Rez. Przełom Białki pod Krempachami
  
• Rez. Wąwóz Homole
  
• Rez. Wysokie Skałki
  
• Rez. Zaskalskie-Bodnarówka
  

Opis: Pieniny w porównaniu do innych masywów górskich są
niewielkie. Jednak to tutaj, zaraz po Tatrach, jest największa bioróżnorodność
gatunkowa zarówno ogólnie flory jak i konkretnie storczyków. Dzielą się na 3
części:

• Pieniny Spiskie, w większości nie objęte ochroną. Jest to
  obszar pomiędzy doliną Białki a przełomem Dunajca pod Niedzicą.
  
• Pieniny Środkowe, zwane często po prostu Pieninami. Większość
  objęta jest ochroną parku narodowego.
  
• Małe Pieniny, najbardziej na wschód wysunięty obszar masywu.
  Występują tutaj rezerwaty chroniące przyrodę. W przyszłości planuje się włączyć
  ten obszar do parku narodowego, jednak wpierw Państwo musi wykupić większość
  gruntów.
  

Pieniny cechuje osobliwy klimat, dzięki czemu jest tu taka
różnorodność zarówno siedlisk jak i flory. Należy tutaj dodać, że na terenie
tych gór występuje kilka endemitów (m.in. Pszoniak pieniński, rosnący tylko w
kilku miejscach). Wśród siedlisk można wyróżnić zarówno ciepłolubną buczynę
storczykową jak i murawy kserotermiczne, czyli dwa najważniejsze siedliska dla
storczyków, poza tym są wilgotne łąki, lasy mieszane, liściaste i iglaste o
bogatym runie. Licznie występują gleby wapienne, czyli te cenniejsze dla
rozwoju większości krajowych gatunków.

Do cenniejszych gatunków Pienińskich należą:

Duwlistnik muszy (Ophrys muscifera)

W skali kraju jest bardzo rzadki, jako że można go spotkać
tylko w czterech regionach. Jednak w skali Pienin występuje dość licznie.
Znajduje się tutaj kilkanaście jego stanowisk, zarówno w samym parku narodowym,
w rezerwatach jak i na obszarach nieobjętych ochorną.

Stanowiska w Pieninach to m.in.: rezerwat przyrody
Zaskalskie-Bodnarówka, Wąwóz Szopczański, Wąwóz Homole, Macelowy Wąwóz, Trzy
Korony (skała Ganek), skałki Bukowin, Rabsztyn, polana Toporzysko, Podskalnia
Góra, Nowa Góra, Macelak, Kramnica, Grabczychy, Czorsztyn, rezerwat przyrody
Biała Woda.



Storczyk drobnokwiatowy (Orchis ustulata)

Jeden z najbardziej zagrożonych gatunków. Dawniej podawany z
około 130 stanowisk, obecnie na większości wyginął. W Pieninach nie jest
częsty, jednak stanowią one jedną z ostatnich ostoi tego storczyka. Występuje
tutaj jak i w okolicach samych gór na kilku stanowiskach, m.in. na pograniczu
miejscowości Szaflary i Biały Dunajec, na Pogórzu Spiskim (wzniesienie Na
Wierch), a w Pieninach na łące Kurnikówka i na Wysokiem Wierchu.

Storczyk kukawka(Orchis militaria)

Podobnie jak opisany wcześniej gatunek, ten również znika w
zastraszającym tempie i choć w Pieninach jest rzadki, to jest to jedna z jego
ostatnich ostoi w południowej części kraju (na północy jest jeszcze w miarę
liczny). Jego stanowiska w Pieninach to góra Palenica oraz okolice Szczawnicy.

Kruszczyk drobnolistny (Epipactis microphylla)

Bardzo rzadki, odnotowany tylko na 8 stanowiskach w kraju (m.in.
w powiecie Miechowskim, czyli jednym z tzw. Mekk storczykowych). W Pieninach
rośnie na górze Czertezik, w jasnych buczynach o żyznym runie. Charakteryzuje
go, jak sama nazwa wskazuje, drobne ulistnienie.




Storczyki występujące w Pieninach:

• Buławnik czerwony (tylko Małe Pieniny)
  
• Buławnik mieczolistny
  
• Buławnik wielkokwiatowy
  
• Dwulistnik muszy (liczne stanowiska)
  
• Gnieźnik leśny
  
• Gołek białawy
  
• Gółka długoostrogowa
  
• Kruszczyk błotny
  
• Kruszczyk drobnolistny (1 stanowisko, góra Czertezik)
  
• Kruszczyk ostro płatkowy (rzadki)
  
• Kruszczyk rdzawoczerwony
  
• Kruszczyk szerokolistny
  
• Kukułka bzowa (liczne stanowiska)
  
• Kukułka Fuchsa
  
• Kukułka plamista
  
• Kukułka szerokolistna
  
• Listera jajowata
  
• Obuwik pospolity (gatunek monitorowany, 10 stanowisk)
  
• Ozorka zielona
  
• Podkolan biały
  
• Storczyca kulista
  
• Storczyk blady (wyginął)
  
• Storczyk drobnokwiatowy (rzadki, 2 stanowiska)
  
• Storczyk kukawka (wymierający, 2 stanowiska)
  
• Storczyk męski
  
• Storczyk samiczy (wymierający)
  
• Storzan bezlistny (rzadki, wymaga dalszych badań)
  
• Wyblin jednolistny
  
• Żłobik koralowy
  

RADA

Zgodnie z regulaminem parków narodowych, wolno się po nich
poruszać tylko na wyznaczonych szlakach, zejście ze szlaku może grozić grzywną
jeśli przyłapie nas strażnik. Pieniński PN nie jest najpopularniejszym parkiem
narodowym, jeśli chodzi o roczną ilość odwiedzających go turystów i miłośników
gór liczba ta wynosi pół miliona, jednak należy dodać że jest to bardzo mały
park w porównaniu do innych więc strażnicy regularnie monitorują teren parku.

Aby nie ryzykować utraty ciężko zarobionych pieniążków można
starać się o uzyskanie zgody od dyrekcji parku na chodzenie poza szlakami.
Należy wtedy wysłać pismo z prośbą. Prośba powinna zawierać ilość osób mających
uzyskać przepustkę (najlepiej niewiele) oraz powód. W moim przypadku powodem
jest dokumentacja fotograficzna, wtedy też zamieszczam w piśnie informacje że
nieodpłatnie udostępniam dyrekcji zdjęcia np. na płycie CD. Z reguły się
zgadzają. Wtedy też można spokojnie wędrować poza szlakami, gdzie znajduje się
najwięcej storczyków

„Na szczęście” połowa Pienin nie jest objęta ochroną. Piszę
to w cudzysłowiu, bo brak ochrony może równać się niszczeniem przyrody. Jednak
dzięki temu można zaoszczędzić sobie biurokracji jeśli nie zależy nam na
wszystkich gatunkach. Np. dwulistnik, buławniki czy kukułki rosną w całym
paśmie Pienin, nie tylko na terenie parku.