Storczykowe Mekki Polski - Góry Kaczawskie (poradnik)
on 08.02.12 11:13
Fibius

GÓRY I POGÓRZE KACZAWSKIE
Niestety, ze względu na krótki pobyt tam i odwiedzenie tylko kilku miejsc, większość zdjęć jest z internetu. W tym roku planuję wyjazd kilkudniowy i mam nadzieję na stworzenie ładnej fotorelacji.


[center]Łąka buławników
Region: Dolny Śląsk, powiat Złotoryjski, Jaworski.
Storczyki: około 23 gatunków
Składowe:
Opis: Góry i pogórze Kaczawskie stanowią jeden z najcenniejszych obszarów przyrodniczych Dolnego Śląska, które niestety tylko po części podlegają ochronie ze względu na występujące tu cenne kruszce. Z powodu intensywnej eksploatacji niszczonych jest wiele siedlisk, w tym siedlisk storczyków. Przykładem jest góra Połom, będąca przez wiele lat rezerwatem przyrody, w którym rosły m.in. obuwiki, buławniki i kukułki. Cały ten teren został niemal zupełnie zniszczony z powodu eksploatacji wapieni. Dziś, na górze Połom, prowadzony jest monitoring populacji obuwika pospolitego.
Obecnie, lub raczej od kilkunastu lat, planuje się utworzenie parku krajobrazowego obejmującego swoim zasięgiem zarówno obecny PK Chełmy jak i pozostałe tereny Gór Kaczawskich, które w większości nie są chronione. O wysokich walorach przyrodniczych świadczyć może duża liczba rezerwatów, w których występuje kilkanaście gatunków storczyków.

Storczyki: około 23 gatunków
Składowe:
- Park Krajobrazowy Chełmy
- rez. Góra Miłek
- Rez. Buczyna Storczykowa na Białych Skałach
- Rez. Wąwóz Siedmicki
- Rez. Wąwóz Lipa
- Góra Połom
Opis: Góry i pogórze Kaczawskie stanowią jeden z najcenniejszych obszarów przyrodniczych Dolnego Śląska, które niestety tylko po części podlegają ochronie ze względu na występujące tu cenne kruszce. Z powodu intensywnej eksploatacji niszczonych jest wiele siedlisk, w tym siedlisk storczyków. Przykładem jest góra Połom, będąca przez wiele lat rezerwatem przyrody, w którym rosły m.in. obuwiki, buławniki i kukułki. Cały ten teren został niemal zupełnie zniszczony z powodu eksploatacji wapieni. Dziś, na górze Połom, prowadzony jest monitoring populacji obuwika pospolitego.
Obecnie, lub raczej od kilkunastu lat, planuje się utworzenie parku krajobrazowego obejmującego swoim zasięgiem zarówno obecny PK Chełmy jak i pozostałe tereny Gór Kaczawskich, które w większości nie są chronione. O wysokich walorach przyrodniczych świadczyć może duża liczba rezerwatów, w których występuje kilkanaście gatunków storczyków.

Buczyna w rez.Góra Miłek
Rezerwat Góra Miłek
Jest to sporej wielkości góra, od której wzięła się nazwa rezerwatu. Znajduje się koło dużej wsi Wojcieszów. Wg oficjalnego spisu w rezerwacie występują: obuwik pospolity, buławnik czerwony i mieczolistny, listeria jajowata, kruszczyk szerokolistny, kruszczyk rdzawoczerwony, storczyk męski, kukułka szerokolistna, gnieźnik leśny oraz podkolan biały. Jednak wiem ze źródeł uniwersyteckich że obuwiki częściej możemy spotkać w wojcieszowskich ogródkach aniżeli w rezerwacie. Z powodu bliskości wsi, teren rezerwatu został bardzo przetrzebiony przez „miłośników” storczyków. Warto też wspomnieć że jest to jedyne miejsce w kraju, gdzie rośnie cyklamen purpurowy.
więcej informacji tutaj - LINK

Rezerwat Buczyna Storczykowa na Białych Skałkach
Jest to bardzo niewielki obszar, który jest w dodatku dobrze ukryty, a konkretniej dojazd do rezerwatu. Nie ma po drodze żadnych informacji jak tam dotrzeć, trzeba jechać polnymi ścieżkami za wsią Pogórki.
Wg opisów występuje tam 8 gatunków. Kruszczyk szerokolistny, kukułka szerokolistna, gnieźnik leśny, listera jajowata, buławnik wielkokwiatowy, buławnik czerwony, gółka długoostrogowa, kukułka bzowa. Ja osobiście spotkałem tylko połowę z nich. Jednak pora roku była już późna (połowa czerwca) i możliwe że część pochowała się już pod ziemię.
więcej informacji tutaj - LINK

Kukułka bzowa na Storczykowym Wzgórzu
Wzgórze Storczykowe
Jest to wzniesienie pomiędzy Nową Wsią Małą a rezerwatem Wąwóz Siedmicki. Nie jest to duży obszar a sama nazwa często nie występuje na mapach. Wzgórze cechuje występowanie rzadkiego, świetlistego lasu liściastego oraz świeżych, wilgotnych łąk. Występują tutaj takie gatunki jak kukułka bzowa, buławnik wielkokwiatowy i podkolan biały.
Inne obszary
Ogólnie storczyki rozsiane są na całym obszarze. Zależnie od wymaganego środowiska lub też jego degradacji na wskutek działalności człowieka. Do cennych obszarów należą m.in.:
- Czartowska Skała, koło wsi Pomocne. Występuje tutaj kukułka bzowa (zdjęcie poniżej) oraz storczyk męski.
- Bazaltowa Góra, koło wsi Paszowice. Niewielkie wzniesienie z żyzną buczyną. Rosną tutaj buławniki, kukułka bzowa i storczyk męski.
- Rez. Nad Groblą, leży naprzeciwko Wąwozu Siedmickiego. Występuje tutaj rzadki typ lasu zboczowego, główne dąbrowy i buczyny. Liczne buławniki i podkolany.
- Rez. Wąwóz Siedmicki, słynny z licznej populacji salamandry plamistej (taka ciekawostka poza-storczykowa)
- Góra Połom. Dawny rezerwat, obecnie kopalnia wapienia. Jeden z najcenniejszych obszarów. występuje tu 15gat. storczyków!.
- Rez. Wąwóz Lipa, występują tu m.in. buławniki, gnieźnik leśny i podkolan biały.

Czartowska Skała
Gatunki występujące na terenie Gór i Pogórza Kaczawskiego:
- Buławnik czerwony
- Buławnik mieczolistny
- Buławnik wielkokwiatowy
- Gnieźnik leśny (liczny)
- Gółka długoostrogowa
- Kruszczyk błotny (torfowisko pomiędzy Muchowem a Nową Wsią Wielką)
- Kruszczyk rdzawoczerwony
- Kruszczyk szerokolistny (liczny)
- Kukułka bzowa (zanikanie stanowisk)
- Kukułka Fuchsa
- Kukułka plamista
- Kukułka szerokolistna (liczna)
- Listera jajowata
- Obuwik pospolity (rzadki, na górze Połom odbywa się monitoring populacji)
- Ozorka zielona (rzadki)
- Podkolan biały
- Storczyk cuchnący (wymarły)
- Storczyk drobnokwiatowy (skrajnie rzadki, wymierający)
- Storczyk kukawka (od dawna nienotowany, prawdopodobnie wymarły)
- Storczyk męski
- Storczyk samiczy (wymierający)
- Tajęża jednostronna (rzadka)
Gatunki wymagające dalszych badań:
Wymienione storczyki mają wyznaczony zasięg na mapach, obejmujący góry kaczawskie lub są w nich wymieniane, jednak w literaturze brak odniesień co do konkretnych stanowisk.
- Kruszczyk Muellera
- Kruszczyk siny
- Lipiennik Loesela
- Podkolan zielonawy
- Storzan bezlistny
RADA
Po większości obszarów można poruszać się bez przeszkód, ze względu na brak ochrony. Jednak oficjalnie po rezerwatach nie można wędrować wedle własnej woli, za wyjątkiem wyznaczonych, oficjalnych ścieżek. Tutaj niestety, sprawa nie jest taka prosta jak w przypadku parków narodowych, gdzie pismo wysyła się do dyrekcji parku. Rezerwaty są zbyt małe by posiadać dyrekcję
Jednak nieoficjalnie szanse spotkania leśniczego w danym rezerwacie są praktycznie zerowe ze względu na wielkość całego leśnictwa w jakim znajdują się te niewielkie obszary chronione.
W niektórych miejscach należy zachować ostrożność. Pamiętajmy że spora część gór Kaczawskich to czynne lub zamknięte kopalnie wapienia, gdzie nietrudno o wypadek jak np. ześlizgnięcie się po stromej skarpie, wpadnięcie w niewidoczny dół etc. Do takich obszarów należy na przykład góra Połom (nieczynna kopalnia), miejsce występowania obuwika.
W tych górach nie ma przesunięcia kwitnienia tak dużego jak to jest w przypadku Tatr. Nie są one wysokie a więc przesunięcie wegetacji to zazwyczaj tylko kilka dni w porównaniu do nizin, tak więc terminy kwitnienia storczyków są takie jak podano w literaturze.


Storczyk męski w Górach Kaczawskich









