Storczykowe Mekki Polski - Tatry (poradnik)
on 07.02.12 21:42
Fibius
TATRY & TATRZAŃSKI PARK NARODOWY
Region: Małopolska, Powiat Tatrzański
Powierzchnia: 211,64 km² (TPN)
Storczyki: około 33gatunków
Opis: Tatry to najwyższe polskie góry i jednocześnie najbogatsze florystycznie. Występuje kilkadziesiąt gatunków, które na terenie kraju rosną tylko tutaj. Kilkanaście to tatrzańskie endemity a kilkaset innych można spotkać tylko na pojedynczych stanowiskach poza granicami TPN-u.
Tatry to największa mekka storczyków w kraju, jest ich tutaj największe bogactwo gatunkowe, z czego dwa można spotkać tylko na terenie parku jeśli chodzi o nasz kraj. Są to podrostek alpejski i gółka wonna (w 2008 roku, odkryto jej stanowisko w puszczy Rominckiej na Mazurach). To tutaj znajduje się największa populacja obuwika, licząca około 300 kwitnących pędów i to tutaj niemal na każdym szlaku można ujrzeć po kilka gatunków na raz. Niektóre rosną przy samym szlaku, innych trzeba trochę poszukać. Wszystko zależy od gatunku. Ale po kolei.
Tatry jako najwyższe góry, charakteryzują się także tym że wegetacja rusza tutaj później niż w innych regionach kraju. Zależnie od piętra roślinne, ta różnica może wynosić kilkanaście dni lub nawet kilka miesięcy. Np. w lipcu w dolinie Gąsienicowej kwitną polany kaczeńców, które na nizinach można spotkać w marcu i kwietniu.
W Tatrach storczyki podzielimy na 3 grupy. Te kwitnące na przełomie maj-czerwiec, kwitnące na przełomie czerwiec-lipiec oraz lipiec-sierpień. Część z nich może kwitnąc w dwóch lub nawet wszystkich grupach. Zależnie od gatunku i wysokości.
Dolina Małej Łąski, tu rośnie storczyca i gółka długoostrogowa
Ważniejsze storczyki tatrzańskie:
Dwulistnik muszy (Ophrys muscifera)
Jest jednym z rzadszych gatunków w Polsce. W Tatrach rośnie w piętrze reglowym i kosodrzewiny na wapiennych murawach kserotermicznych i półkach skalnych z niską roślinnością. Kwitnie od drugiej dekady maja do połowy czerwca.
Stanowiska w Tatrach: Dolina Dudowa, Dolina Jaworzynka, Łysa Skałka, Małe Koryciska, Nosal, Polana Smytnia, Wielki Kopieniec, Siwiańskie Turnie.
Gółka wonna (Gymnadenia odoratissima)
Storczyk, który prawdopodobnie wyginą w Sudetach. Obecnie rośnie tylko w Tatrach oraz na niedawno odkrytym stanowisku w puszczy Rominckiej (2008r.). Występuje na glebach wapiennych, na otwartych, słonecznych stanowiskach. Często tworzy mieszańce z gółką długoostrogową. Kwitnie od czerwca do początków sierpnia.
Stanowiska w Tatrach: niewielkie populacje rozsiane po całym parku, najczęściej w piętrze regla górnego, kosodrzewiny i halnym.
Potrostek alpejski (Chamorchis alpina)
Najmniejszy przedstawiciel krajowych storczyków, który u nas rośnie wyłącznie na terenie TPN. Spotkać go można na wysokogórskich łąkach o niskiej darni, półkach i szczelinach skalnych oraz piargach. Często występuje wraz z dębikiem ośmiopłatkowym. Aby go znaleźć należy bardzo wytężyć wzrok, gdyż roślina rzadko przekracza 10cm a kolor jej kwiatów zlewa się z otoczeniem. Kwitnie w lipcu i sierpniu.
Stanowiska w Tatrach: Wielka Turnia, Giewont, Mały Giewont, Dolina Mułowa, Dolina Litworowa, Ciemniak, Chuda Turnia, Upłaziańska Kopka, Gładkie Upłaziańskie, Twardy Grzbiet, Rzędy Tomanowe, Suchy Wierch, Stoły, Skupniów Upłaz, Skrajna Małołącka Turnia, Siwarowy, Tomanowy Niedźwiedź, Wielka Kopa Królowa.
Obuwik pospolity (Cypripedium calceolus)
Najbardziej rozpoznawalny z polskich storczyków i jeden z najczęściej wykopywanych. W Tatrach rośnie w reglu dolnym i górnym na śródleśnych wapiennych, łąkach. Kwitnie od połowy maja do połowy czerwca.
Stanowiska w Tatrach: tzw. Tatry Zakopiańskie (czyli obszar pomiędzy doliną Małej Łąki a doliną Bystrą), Nosal, dolina Chochołowska, Wielki Kopieniec, Krokiew.
Giewont – miejsce występowania gołka, potrostka i (co mnie zdziwiło) podkolana białego
Łąka na Nosalu, miejsce występowania obuwika, storczyka męskiego, kruszczyków i gółki
Inne gatunki
Maj:
Kukułka szerokolistna, Kukułka bzowa, Kukułka plamista, Kukułka Traunsteinera, Storczyk blady (rzadki), Storczyk samiczy (możliwe że wyginął w TPN).
Maj-Czerwiec:
Storczyk męski, Storczyk drobnokwiatowy (rzadki), Żłobik koralowy, Gnieźnik leśny, Buławnik różowy.
Lipiec:
Potrostek alpejski, Listera jajowata, Listera sercolistna, Storzan bezlistny (rzadki), Podkolan biały, Storczyca kulista.
Lipiec-Sierpień:
Kruszczyk siny (rzadki), K.szerokolistny, K. rdzawoczerwony, Tajęża jednostronna, Gołek białawy, Wyblin jednolistny.
Maj-Lipiec:
Gółka długoostrogowa
Czerwone Wierchy - jeden z najbogatszych w rzadkie rośliny obszarów TatrRADA
Zgodnie z regulaminem parków narodowych, wolno się po nich poruszać tylko na wyznaczonych szlakach, zejście ze szlaku może grozić grzywną jeśli przyłapie nas strażnik. Tatrzański PN jest najpopularniejszym parkiem narodowym, jeśli chodzi o roczną ilość odwiedzających go turystów i miłośników gór (ok.2,5mln), toteż strażnicy regularnie monitorują teren parku.
Aby nie ryzykować utraty ciężko zarobionych pieniążków można starać się o uzyskanie zgody od dyrekcji parku na chodzenie poza szlakami. Należy wtedy wysłać pismo z prośbą. Prośba powinna zawierać ilość osób mających uzyskać przepustkę (najlepiej niewiele) oraz powód. W moim przypadku powodem jest dokumentacja fotograficzna, wtedy też zamieszczam w piśnie informacje że nieodpłatnie udostępniam dyrekcji zdjęcia np. na płycie CD. Z reguły się zgadzają. Wtedy też można spokojnie wędrować poza szlakami, gdzie znajduje się najwięcej storczyków
